Dieta w zespole jelita drażliwego - na czym polega dieta low FODMAP i jakie są jej efekty?

Aktualizacja: sie 9

Pobierz bezpłatnie tabelkę produktów dozwolonych i niedozwolonych na diecie low FODMAP.


Zespół jelita drażliwego (ang. irritable bowel syndrome, IBS) występuje u około 7-15% populacji. Na tę chorobę dwa razy częściej zapadają kobiety, a diagnoza zwykle jest stawiana przed ukończeniem 50 roku życia. IBS objawia się dolegliwościami żołądkowo-jelitowymi, takimi jak ból brzucha, wzdęcia, zaparcia i biegunka, które w znaczącym stopniu mogą pogorszyć jakość życia i ogólne samopoczucie. Przyczyny wystąpienia tej choroby nie są do końca poznane, natomiast istnieją hipotezy, że jej głównym podłożem jest zaburzona motoryka przewodu pokarmowego, występowanie stanu zapalnego, zmieniona flora bakteryjna i stres. Około 70-89% osób chorujących na IBS zgłasza, że niektóre produkty żywieniowe w znaczącym stopniu wpływają na nasilenie objawów, co jest przyczyną częstych eliminacji pokarmowych.



Jak powstała dieta low FODMAP?

Zalecenia dietetyczne dla osób z zespołem jelita wrażliwego, które przekazywano przez ostatnie lata obejmowały zmniejszenie spożycia lub wykluczenie grup produktów, po których często występowały wzdęcia, gazy i bóle brzucha. Były nimi mleko i przetwory mleczne, rośliny strączkowe, warzywa krzyżowe, niektóre owoce i produkty zbożowe. Natomiast przez wiele lat nie wiadomo było co konkretnie łączy te zupełnie różne produkty.


W 2005 roku w Monash University rozpoczęto badania w kierunku diety redukującej objawy IBS i dzięki wieloletniej pracy, rozwiązano zagadkę co jest wspólnym składnikiem żywności nasilającej powstawanie gazów, bólu brzucha i biegunki.

Czym jest dieta low FODMAP?


Badacze z Monash University udowodnili, że wspólnym mianownikiem produktów powodujących objawy w zespole jelita drażliwego są węglowodany łatwo fermentujące, czyli takie, które zostaną chętnie sfermentowane przez bakterie jelitowe w jelicie grubym. Produktem fermentacji jest gaz, a jego nadmiar w jelicie powoduje uczucie wzdęcia oraz gazy. Niezdolność do całkowitego strawienia tych węglowodanów w jelicie cienkim jest przyczyną tego, że dostają się one do jelita grubego. Ich duża ilość zaburza także ciśnienie osmotyczne, co może skutkować biegunką. Istnieje kilka rodzajów takich węglowodanów, a ich wspólna nazwa to "FODMAP", czyli fermentowalne oligosacharydy, disacharydy, monosacharydy i poliole (ang. Fermentable Oligosaccharides, Disaccharides, Monosaccharides and Polyols).


Efekty diety low FODMAP


Aktualne wyniki badań naukowych wskazują na wysoką skuteczność diety opracowanej przez zespół z Monash University, ponieważ u około 70% osób chorujących na IBS przyczynia się ona do zmniejszenia objawów. Zauważa się zmniejszenie bólu brzucha, występowania wzdęć i uregulowanie częstości wypróżnień. Cała dietoterapia obejmuje trzy etapy: fazę eliminacji (2-6 tygodni), fazę reintrodukcji (8-12 tygodni) i fazę personalizacji. Istnieją konkretne wytyczne co do produktów, które należy wykluczyć w pierwszym etapie, oraz dokładne wskazówki tego, jak ma przebiegać reintrodukcja, czyli ponowne wprowadzenie.




Wady diety low FODMAP


Mimo wielu zalet, ta dieta ma niestety także swoje wady. Przede wszystkim jest dość restrykcyjna i wymaga dużej dyscypliny. Pocieszeniem może być fakt, że najtrudniejsze etapy (1 i 2 faza) są tylko czasowe, a pomogą nam w uzyskaniu odpowiedzi na bardzo indywidualne pytanie "Jakie produkty nasilają objawy IBS u MNIE?". Ze względu na wiele eliminacji, istnieje wysokie ryzyko niedoborów żywieniowych, dlatego warto, aby dietę przygotował dietetyk, który zadba o prawidłową podaż kalorii, makroskładników, witamin oraz minerałów. Ponadto ograniczenie produktów bogatych w FODMAP powoduje, że nasza mikroflora jelitowa nie ma wystarczającej ilości pożywienia i może ulec niekorzystnym zmianom. Właśnie dlatego warto, aby dietetyk specjalizujący się w diecie FODMAP prowadził pacjenta przez wszystkie etapy diety low FODMAP - dzięki temu istnieje niższe ryzyko wystąpienia niedoborów i innych konsekwencji zdrowotnych jej stosowania.


Jeśli chorujesz na zespół jelita drażliwego i potrzebujesz pomocy w przejściu przez wszystkie etapy diety low FODMAP, to umów się do mnie na wizytę online.
Dietetyk FODMAP - mgr Joanna Marciszewska
Image by Bart Zimny

tel.: +48 881 342 584

e-mail: dietetyk.tv@gmail.com

mgr dietetyki

  • Facebook
  • Instagram

Dietetyk Joanna Marciszewska, ul. Oficerska 11/32 53-331 Wrocław, NIP: 8992687919, REGON: 384484629

Joanna
Marciszewska

© 2020 by Dietetyk Joanna Marciszewska - Dietetyk TV