Sposoby na zaparcia. Przyczyny zaparć i leczenie

Zaparcie, często potocznie nazywane zatwardzeniem, to przedłużone zaleganie treści jelitowej w okolicy przewodu pokarmowego. Objawia się problemami z wypróżnieniem, występującym raz na parę dni, a w ekstremalnych przypadkach nawet raz na dwa tygodnie. Towarzyszy mu uczucie niepełnego oddania stolca czy też jego zbyt twarda konsystencja. Bywa bolesne i poprzedzone silnym parciem. Długotrwałe zaparcia mogą mieć poważne konsekwencje zdrowotne, a także utrudniają codzienne funkcjonowanie. Jest to problem, który często znika po wprowadzeniu kilku zmian w diecie i zwiększeniu aktywności fizycznej w ciągu dnia. Uporać się z nimi możesz poprzez metody omówione poniżej. Pamiętaj jednak, by zgłosić się do lekarza, gdy pomimo wprowadzonych zmian, dolegliwości nie ustępują, ponieważ może to oznaczać pozajelitowe przyczyny zaparć.


  • Zaparcia atoniczne - spowodowane są zwolnieniem perystaltyki jelit, a w konsekwencji dochodzi do nadmiernego wchłaniania wody w jelicie grubym i zagęszczenia mas kałowych. Stają się one zbite, twarde, co sprawia, że wypróżnianie jest utrudnione i bolesne.

  • Zaparcia spastyczne- spowodowane są zaciskaniem się jelita wokół mas kałowych, co może prowadzić do stanów zapalnych. Często występuje zaparcie naprzemiennie z biegunką, co spowodowane jest stanem zapalnym.




Objawy zaparć mogą być bardzo różne i zależą one od schorzenia, które je wywołuje. Do głównych objawów zaparć należą:

  1. Oddawanie twardego kału, czemu często towarzyszy ból

  2. Wzdęcia

  3. Ból brzucha

  4. Brak apetytu

  5. Cuchnące gazy

  6. Krew w kale

  7. Domieszka śluzu w kale

  8. Rozdrażnienie

  9. W skrajnych przypadkach nawet gorączka


Co powoduje zaparcia? Przyczyny zaparć

  • Zbyt mała ilość błonnika pokarmowego w diecie

  • Nienawadnianie organizmu, picie zbyt małej ilości wody

  • Mała aktywność fizyczna lub jej nagły spadek

  • Powstrzymywanie stolca, przez co pojawiają się zaparcia czynnościowe

  • Dieta bogata w przetworzone produkty zawierające tłuszcze trans (m.in. Chipsy, ciastka, ciasta, tłuste mięso)

  • Zespół jelita drażliwego

  • Zaburzony skład mikroflory jelitowej

  • Stres

  • Pobyt w nowym miejscu

  • Choroby układu nerwowego (neuropatia cukrzycowa, choroby naczyniowe mózgu, choroba Parkinsona)

  • Zaburzenia endokrynologiczne (niedoczynność tarczycy, niedoczynność przysadki, nadczynność przytarczyc

  • Depresja

  • Stosowanie niektórych leków





Jak leczyć zaparcia dietą?


Celem diety przy zaparciach jest przyspieszenie przez jelito grube transportu mas kałowych, dzięki czemu nastąpi wypróżnienie stolca. Oparta jest ona na spożywaniu ok. 2 l napoju dziennie oraz odpowiednio dobranych produktów w zależności od tego, czy są to zaparcia spastyczne, czy atoniczne. Należy jeść posiłki o ustalonych porach 4-5 razy dziennie. Pomocne może okazać się włączenie do śniadania fermentowanych produktów mlecznych takich jak: kefir, chuda maślanka czy jogurt. Przy zaparciach czynnościowych atonicznych dieta powinna zawierać produkty bogato resztkowe, natomiast przy zaparciach spastycznych ważne jest komponowanie posiłków łatwostrawnych, ale z zachowaniem normy na podaż błonnika (25-30g/dziennie). Posiłki powinny być spożywane bez pośpiechu, spokojnie, najlepiej na świeżym powietrzu.



Przykładowe produkty polecane przy zaparciach spastycznych

Produkty i potrawy

Zalecane

Zalecane w umiarkowanych ilościach

Napoje

Mleko 1,5% tłuszczu, jogurt, kefir, chuda maślanka, kawa zbożowa, soki owocowe, soki warzywne, wody mineralne, woda przegotowana z miodem

Słaba kawa z mlekiem, mleko pełnotłuste

Pieczywo i kasze

Pieczywo jasne, pszenne, drobnoziarniste kasze (jaglana, amarantus, owsiana, manna)

Graham pszenny

Dodatki do pieczywa

Chudy twaróg, chude wędliny (m.in. Z kurczaka, indyka), pasty z gotowanych warzyw bez skórki

Sery dojrzewające

Mięso zwierząt rzeźnych, podroby, drób, ryby

Chude mięso (mięso z kurczaka bez skóry, mięso z indyka, mięso z królika, mięso z perliczki), delikatne gatunku ryb (dorsz, lin, sandacz, mintaj, dorada, flądra)

Tłuste ryby (łosoś, tuńczyk, sardynki)

​Owoce

Najlepiej bez skórki, w postaci przecierów, gotowane: morele, banany, jabłka

​Śliwki suszone, śliwki, wiśnie

Warzywa

Marchew, dynia, kabaczki, buraki, seler, pietruszka, pomidory, sałata

Szpinak, rabarbar, fasolka szparagowa, surówki z marchewki

Przyprawy

Nać pietruszki, koperek, majeranek, rzeżucha, melisa, tymianek

Ocet winny, sól, pieprz ziołowy, bazylia, kminek


Przykładowe produkty polecane przy zaparciach atonicznych

Produkty i potrawy

Zalecane

Zalecane w umiarkowanych ilościach

Napoje

Mleko 2% tłuszczu, jogurt, kefir, maślanka, kawa zbożowa, soki owocowe, soki warzywne, wody

Kawa naturalna, mleko pełne, napary z ziół pobudzające pracę przewodu pokarmowego

Pieczywo i kasze

Pieczywo z pełnego ziarna, bułki grahamki, pieczywo chrupkie, pumpernikiel, kasze gruboziarniste (m.in. Gryczana, jęczmienna, orkiszowa)

Chleb żytni jasny

Dodatki do pieczywa

Chudy twaróg, wędliny drobiowe, chuda szynka, pasztet z warzyw, pasty warzywne.

Półtłusty twaróg, sery podpuszczkowe

Mięso zwierząt rzeźnych, podroby, drób, ryby

Chude gatunki mięs (cielęcina, schab, królik, indyk, kurczak, perliczka), chude ryby (m.in. Sandacz, szczupak, karp, lin, flądra, dorsz, pstrąg, morszczuk, mintaj)

Średnio tłuste gatunki mięs i mięsa krwiste: wieprzowina, wołowina, wątroba, nerki czy serca.

Owoce

Najlepiej świeże, ze skórką, szczególnie: owoce jagodowe (m.in. Truskawki, maliny, poziomki, porzeczki) oraz owoce drobno pestkowe (m.in. Jabłka).

Gruszki, orzechy

Warzywa

Warzywa świeże oraz w postaci surówek m.in. buraki, papryka, pomidory, marchew, dynia, szpinak, sałata, pietruszka, seler,

Kalafior, kiszona kapusta, warzywa cebulowe (cebula, czosnek, por)

Przyprawy

Koperek zielony, pietruszka, jarzynka, kminek, majeranek, gałka muszkatołowa, liść laurowy, ziele angielskie, papryka słodka, pieprz ziołowy, kurkuma, curry.

Musztarda, ostra papryka



Podsumowanie:

1. Podstawą jest nawodnienie, spożywaj ok. 2-2,5l płynów dziennie

2. Błonnik pokarmowy jest twoim przyjacielem w trakcie zaparć i nie tylko!

3. Włącz w swój jadłospis fermentowane produkty mleczne

4. Spożywaj wcześniej namoczone przez noc, suszone owoce


Problemy z zaparciami, a styl życia


Bardzo ważną kwestią w walce z zaparciami jest aktywność fizyczna. Konsekwencją siedzącego trybu życia jest spowolniony pasaż jelitowy, przez co mogą wystąpić problemy z wypróżnianiem. Nie trzeba być sportowcem, by móc cieszyć się sprawnymi jelitami. Warto korzystać z prostych form aktywności fizycznej takich jak:

  • Spacery

  • Jazda na rowerze

  • Pływanie

  • Bieganie

  • Jazda na rolkach itp.



Przyczyną zaparć jest także stres, który można złagodzić za pomocą aktywności takich jak:

  • Joga

  • Medytacja

  • Spożywanie posiłków w spokoju

  • Czas spędzany z bliskimi

  • Każda inna aktywność, która sprawia, że się relaksujesz.

W przypadku długotrwałego stresu, z którym nie potrafisz sobie poradzić należy skonsultować się ze swoim lekarzem prowadzącym.

Skuteczne sposoby na zaparcia


Istotne jest nie tylko to co jemy, ale także to w jaki sposób przygotowujemy potrawy. Przy obróbce termicznej lepszy wybór stanowi duszenie, gotowanie, czy pieczenie w folii, niż smażenie na głębokim oleju. Zalecenia w zależności od rodzaju zaparć różnią się, dlatego ważne jest przed podjęciem działań ustalenie ich przyczyny z dietetykiem i lekarzem.


Skuteczne sposoby w zaparciach spastycznych


Stopniowe wprowadzanie błonnika, którego zawartość w diecie powinna wynosić ok. 25-30g. Istotną rolę pełni tu błonnik rozpuszczalny, którego źródłem są m.in.: jabłka, banany, bakłażan, cytrusy, siemię lniane czy nasiona babki płesznik.

  • Wraz z zwiększaniem zawartości błonnika w diecie należy zwiększyć ilość spożywanych płynów

  • Warzywa i owoce początkowo najlepiej podawać w postaci przetartej, ugotowanej

  • Należy pamiętać o regularnym spożywaniu posiłków

  • Włączenie do pierwszego posiłku fermentowanych produktów mlecznych

  • Jedzenie w spokoju, skupienie się na spożywanym posiłku

  • Spożywanie z rana namoczonych wcześniej przez noc suszonych śliwek oraz 1x dziennie łyżkę otrąb pszennych

  • Unikanie potraw smażonych na głębokim oleju, bardzo tłustych

  • Znaczne ograniczenie słodyczy, wysoko przetworzonych produktów m.in. chipsy, ciastka itd., czekolady, kakao


Skuteczne sposoby w zaparciach atonicznych


Wprowadzenie produktów bogatych w błonnik (m.in. Pełnoziarnistych produktów, warzyw i owoców ze skórką.

  • Istotną rolę pełni błonnik nierozpuszczalny, którego źródłem są m.in.: kasza gryczana, kasza jęczmienna, pieczywo graham, owoce z grubą skórką, nasiona dyni, szpinak, maliny, agrest, kiwi

  • Warzywa i owoce spożywać na surowo wraz z skórką

  • Zaleca się 2-3 razy dziennie spożywanie łyżki otrąb, można je podawać z jogurtem czy surówkami

  • Wraz z zwiększeniem podaży błonnika należy zwiększyć ilość spożywanych płynów

  • Włączenie do śniadania fermentowanych produktów mlecznych

  • Należy pamiętać o regularnym spożywaniu posiłków

  • Spożywanie namoczonych wcześniej przez noc suszonych owoców, przede wszystkim śliwek

  • Unikanie potraw smażonych na głębokim oleju, bardzo tłustych


Autorka artykułu: Katarzyna Zagozda

_________





56 wyświetleń